Zelfhulpgids over praten met stemmen, Rufus May en Elisabeth Svanholmer, 2019 vertaling Robin Timmers 2020

De zelfhulpgids over praten met je stemmen (tweede versie, de eerste versie was van 2017) wil je in gesprek laten gaan met de stemmen in je hoofd. Omdat je minder bang wil zijn voor de stemmen of erachter wil komen waarom de stemmen er zijn. Door meer zelfvertrouwen te hebben, kun je misschien meer respect van je stemmen krijgen. Je kunt ze vragen van wat voor eten of muziek ze houden.

Het is belangrijk om te gronden voordat je met je stemmen gaat praten. Bijvoorbeeld door yoga of ademhalingsoefeningen of door een wandeling te maken. Het is belangrijk dat je bepaalde tijden in last om met ze te praten, zodat er tijd over blijft voor andere dingen. Als je stemmen niet de straat op durven en je tegenhouden, kan je ze precies vertellen over wat je gaat doen om ze gerust te stellen. Je zou hardop met ze kunnen praten en in het openbaar zou je je telefoon of headset kunnen gebruiken om dit te doen, zodat het niet zo opvalt. Je kunt een gesprek met je stemmen beginnen door te vragen hoe het met ze gaat.

Ook kan een naam gebruiken voor de stemmen helpend zijn. Alhoewel mijn stemmen altijd bekenden zijn en al een naam hebben. Als de stemmen niet luisteren of je proberen te stangen kun je een pauze inlassen. Vragen die je zou kunnen stellen zijn: hoe voel je je? Heb je advies voor me? Hoe vind je het om met me te praten? Dingen die je moet vermijden is agressief doen naar de stemmen of een stem proberen te dwingen met je te praten.

Soms spreken de stemmen in metaforen. Je hebt grotere schoenen nodig zou kunnen betekenen dat mensen over je heen lopen. Als een stem zegt maak een einde aan je leven, kun je oefenen door te reageren met ik wil leven of ik kies voor het leven. Vertel ze dat je van muziek luisteren houdt of van lekker eten en dat je mee wil maken hoe het is om oud te worden. Het kan zijn dat zulke stemmen een verwijzing zijn naar een stukje suicidaliteit in jezelf. Als stemmen je vragen je te snijden, kun je zeggen dat je een andere manier wil vinden om met je emotionele nood om te gaan. Gelukkig komt dat bij mij niet voor dat ze zeggen dat ze vragen een eind aan m n leven te maken of me te snijden.

Als stemmen je kwetsen kun je zeggen dat je je gekwetst of verdrietig voelt en dat je respect nodig hebt om je veilig te kunnen voelen. En ze vragen of ze respectvoller over je willen praten. Je kunt een collage maken met je stemmen of poppen maken die de stemmen vertegenwoordigen of een gedicht of rap maken, tekenen of schilderen over hoe de stemmen zich voelen en over de verhalen die ze vertellen. Ook kun je humor gebruiken om het gesprek luchtiger te maken of bruggen te bouwen naar de stemmen. Sommige stemmen houden hiervan.

Vaak proberen je stemmen je te beschermen. Bijvoorbeeld ze zeggen dat je lelijk bent, om je te beschermen tegen afwijzing door anderen en te proberen je thuis te houden. Als een stem scheldt, kun je een tijdje mee gaan schelden. De zelfhulpgids kan voor stemmenhoorders hulpvol zijn. Het lijkt goed om met je stemmen in gesprek te gaan.

Sjaak Klaver, Vertellingen voor voor het slapengaan, miniaturen

Sjaak Klaver schrijft eenvoudige gedichten. Wie houdt er nog van eenvoud, vroeg hij zich af, nadat hij bij de Turingprijs weer niet verder was gekomen dan de eerste ronde. Ik, zei ik. Vertellingen voor voor het slapengaan bestaat voor een derde uit verzen en voor twee derde uit korte prozafragmenten.

Sjaak Klaver is druk in zijn hoofd. Belandde in de psychiatrie. Ze was / zwaar / psychotisch // zo scherp / in woorden / hadden/ we haar/ nog nooit / meegemaakt // de kracht / van de / psychose. Hij vraagt zijn overbuurman of hij misschien een verpleger kan halen, zodat hij even uit zijn isoleercel kan.

Een ander maakt misschien een reisje naar Griekenland, maar voor Sjaak is zijn loopje naar de winkel er ook even uit. Hij droomt over een mislukt kopje koffie zetten en zet daarna een lekker kopje koffie.

En wel toepasselijk voor mij: ik weet niet / meer wat ik / moet doen // zegt ze // doe dan / even niets. Als hij naar de sportschool gaat, komt hij niet verder dan twee biertjes in de kantine. Er leek / geen vuiltje / aan de lucht // er leek / niets / verkeerd te / kunnen gaan // alles ging verkeerd.

Sjaak is katholiek opgevoed. Maar als jongens spuugden ze al op de stoep van de kerk op de grond en riepen Godverdomme. Het geloof was toen al vervlogen. Is er een God? Is er een leven na de dood? Is er meer tussen hemel en aarde dan ik weet? Het zijn vragen die hem nauwelijks bezighouden. Simpelweg vanwege het feit dat ze niet te maken hebben met zijn dagelijke realiteit: eten, drinken, slapen, boodacchappen, huishouden, een praatje. Dat is zijn dagelijkse realiteit en hij kan er niets goddelijks in ontdekken.

De afwas kan wel wachten tot morgen. Maar dat dacht hij gisteren ook al. Zijn broers haalden hem uit de kliniek omdat ze hem nodig hadden bij het binnenhalen van de oogst.

Het zijn mooie miniaturen, zeer eenvoudig en daarom echt een verademing.

Schrijfatelier

Vandaag, vrijdag 23 oktober 2020, was er voor het eerst het schrijfatelier. Een schrijfgroep in de yogaruimte van centrum de Brouwerij. Het schrijfatelier wordt gegeven door Uko Verhulst, die momenteel een opleiding tot schrijfdocent volgt waarvoor hij twee keer per maand naar Amersfoort moet afreizen. Hij had van te voren gevraagd of ik wat gedichten wilde meebrengen. Dus ik bracht mijn in eigen beheer uitgebrachte bundeltje met foto’s erin mee uit 2015.

We waren totaal met z’n vieren en later kwam er kort een vijfde persoon bij. Ik las eerst twee gedichten voor. Ik vond ze eigenlijk best goed. Dat geeft mij wel kracht, want de laatste jaren had ik weinig vertrouwen meer in mijn schrijfsels, onderandere omdat ik niet verder kwam dan de eerste ronde bij Turing, en daardoor ook weinig zin meer om ergens te gaan voordragen. Vaak meldde ik me aan voor een dichterspodium en liet ik het dan toch weer afweten.

Nadat iedereen wat had voorgelezen of voorgedragen deden we een voorstelrondje. Ook een leuke meid, die bij het atelier was, volgde de opleiding tot schrijfdocent. Zij is onderandere bezig met haar eigen filosofie. Jammer om te horen dat Uko met zijn schrijfgroep bij SCIP (stichting client gestuurde initiatieven en projecten) is gestopt, doordat hij onenigheid kreeg.

Na het voorstelrondje namen we even een (rook) pauze. Daarna kwam de schrijfopdracht. Schrijf een dialoog met een voorwerp uit de ruimte. Ik koos de ring die ik in mijn portemonnaie heb zitten als voorwerp voor de opdracht en schreef een tamelijk lang vers in dialoogvorm. Omdat ik te snel klaar was – we kregen wel drie kwartier om te schrijven – deed ik ook nog de tweede opdracht: zet je dialoog om in een stukje proza. Ik paste de verzen een klein beetje aan en zette de zinnen achterelkaar. Daarna hebben we onze schrijfsels aan elkaar voorgelezen en elkaar een klein beetje feedback gegeven. Toen weer een korte pauze ingelast.

Na de pauze gingen we weer aan elkaar voordragen. Ik droeg nog twee gedichten voor uit mijn bundeltje. Uko las gedichten voor en een andere meneer, die er later bij was komen zitten, las zijn reactie in versvorm op het gedicht van Uko voor. Ze hadden bij een andere schrijfgroep al zo op elkaar gereageerd. Om tien voor vijf stopten we met het atelier. Ik ging boodschappen doen. Volgende week weer! En ik dacht dat het zes keer was, maar dat geldt voor een cursus die Uko in het voorjaar gaat geven. Deze groep, dit atelier, is doorlopend. Leuk!

Ook is er een online schrijfatelier. Je stuurt een tekst naar Uko per mail en hij mailt het dan aan iedereen rond. Het lijkt me ook leuk om daaraan mee te doen. Dus ik ga maar eens een stukje uittypen om daarna aan hem te mailen. Ik ben in ieder geval enthousiast! En ik dacht, misschien is de opleiding tot schrijfdocent ook wat voor mij.

Ik gaf de afgelopen jaren al verschillende schrijfgroepen. Bij de Meevaart in de Balistraat samen met een vriend, bij de Stek op Ijburg en bij het Diepwater op de Rozengracht.

Ook over mijn schrijfsels van vanmiddag was ik best tevreden. Dat geeft de burger moed! Als ik de continuiteit kan vinden om deze groep op vrijdag vol te houden, dan ga ik misschien ook mijn eigen groep op Diepwater op donderdagavond weer opstarten. In ieder geval heb ik energie gekregen van de middag!

Leren omgaan met stemmen horen, Robin Timmers

Leren Omgaan met Stemmen Horen, Een op herstel en emancipatie gerichte benadering, Robin Timmers, uitgeverij Tobi Vroegh, Bureau Herstel/RIBW Nijmegen & Rivierenland, Steunpunt Stemmen horen ISBN 9789078761679, euro 17,50

Leren omgaan met stemmen- van Robin Timmers

Recensie door Lennert Ras

Leren omgaan met stemmen horen van Robin Timmers wordt ingeleid door Wilma Boevink en Jim van Os. Wilma Boevink is zo’n beetje het boegbeeld van de herstelbeweging en Jim van Os is bekend van de site Schizofrenie bestaat niet. Ze schrijven dat het boek in toegankelijke taal is geschreven en dat is ook zo. Geen vakjargon. Ze noemen het boek een mijlpaal in de geschiedenis van de Nederlandse stemmenhoordersbeweging. Het boek is in ieder geval zeer boeiend en inspirerend!

Het begint met het herstelverhaal van Robin zelf. Hij heeft goed leren omgaan met zijn stemmen, de stemmen zijn positiever geworden, en hij merkt ook dat nu hij meer zelfvertrouwen heeft, dat de klachten afnemen. Hij leeft nu met stemmen, maar zonder medicatie! Hij heeft een gezin gesticht en werkt bij het Steunpunt Stemmen Horen in Nijmegen. Dit steunpunt is een op herstel en emancipatie gerichte club van ervaringsdeskundigen, die stemmenhoorders op weg helpt met hun herstel en ook behandelaren en naasten informeert. Dat doen ze onder andere door een spreekuur te houden, een stemmenhoor-groep aan te bieden en de cursus Omgaan met stemmen horen. Het steunpunt zat al in Den Haag en Nijmegen, maar is sinds 2019 ook in Leiden opgestart.

Na Robins ervaringsverhaal volgt een inleiding over wat stemmen horen dan inhoudt. Het komt veel voor en heel veel stemmenhoorders functioneren gewoon en belanden helemaal niet in de psychiatrie. Pas als stemmen ontregelend en op een nare manier ingrijpen op iemands leven, kan je in de psychiatrie belanden en allerlei diagnoses krijgen als psychosegevoelig of schizofreen en worden er pillen voorgeschreven. Deze pillen kunnen voor wat verlichting zorgen, maar leveren ook grote gezondheidsrisico’ s op. Uiteindelijk blijkt dat mensen die geen pillen slikken misschien wel beter herstellen en dat mensen die de pillen wel slikken op den duur net als de niet-pillenslikkers ook nog wel een psychose kunnen krijgen.

‘Ik ben niet ziek’
Robin pleit voor emancipatie. Ooit stond homoseksualiteit in de DSM (het boek met alle bestaande diagnoses voor psychische aandoeningen) en dat is geschrapt. Uiteindelijk zou ook stemmen horen uit de DSM moeten worden geschrapt en moet stemmen horen als een variatie in het menselijk spectrum worden gezien, ontdaan van de negatieve connotatie van ziekte of aandoening. Wel geuzenachtig om te zeggen: ik ben niet ziek, ik heb andere gedachten en ideeën dan anderen, maar ik ben niet ziek.

In hoofdstuk drie worden bekende stemmenhoorders opgesomd. Zoals de stem van Socrates, Jeanne d’ Arc, Charles Dickens, Virginia Woolf, William S. Burroughs, Vincent van Gogh en Pablo Picasso, Ali B, Lady GaGa, Anthony Hopkins, Carl Jung en John Forbes Nash (wiskundige, econoom en Nobelprijswinnaar uit de film A Beautiful Mmind), Martin Luther King, Winston Churchill en Ghandi. Je staat als stemmenhoorder niet alleen, maar bent in goed gezelschap! Het is ook het recht van de stemmenhoorder om een eigen mening te hebben over je ervaringen. Dit is zelfs een mensenrecht! Zo zien moslims de stemmen als afkomstig van Djinns. En je bent vrij om dat te geloven en er mag dan niet door de hulpverlening gezegd worden dat je een waan hebt.

Stemmen horen komt bij verschillende diagnoses voor, zoals DIS, bipolaire stoornis, eetstoornis, depressie, PTSS, borderline, autisme en angststoornis. Ook mensen die doof worden, of hun partner hebben verloren kunnen stemmen gaan horen. En bekend fenomeen is dat je, als je in eenzame stille opsluiting zit, al dan niet zelf verkozen voor bijvoorbeeld meditatie, dat je dan stemmen kunt gaan horen.

Omgaan met stemmen horen
De internationale stemmenhoor-beweging ging anders kijken naar stemmen horen. Ze zien stemmen horen als een veelvoorkomende menselijke ervaring waarmee je kunt leren omgaan. Dus ze willen niet de stemmen wegdrukken door medicatie, stroomstoten of wat dan ook, maar dat stemmenhoorders hun stemmen leren accepteren en ermee leren leven. Je kunt zo voorbij de stemmen komen en weer een op alle menselijke vlakken zinvol leven gaan opbouwen, na in een eerdere fase overweldigd te zijn door je ervaringen.

Vroeger werd iemand die stemmen hoorde en daar last van had al snel als schizofreen weggezet. Een paar jaar geleden werd het me met een etentje van Anoiksis nog gezegd. Ik had net de madstudies gevolgd en was vol over herstel en empowerment. Herstel, zei een jongen daar, dat is niet mogelijk en het wordt alleen maar erger als je ouder wordt. Gelukkig is dat aan het veranderen en is bij veel instellingen de mening dat herstel toch mogelijk is, veel gangbaarder geworden. In het stemmen horen worden dan ook vijf fases onderscheiden: eerst is er de vroege fase, dan word je overweldigd door de stemmen, dan worstel je ermee, vervolgens leer je ermee leven en dan ga je leven voorbij de stemmen.

Jim van Os ziet af van de hopeloze uitzichtloze diagnose schizofrenie en stelt de volgende vragen: wat is er me je gebeurd? Wat is je kwetsbaarheid en je weerbaarheid? Waar wil je naar toe en wat heb je nodig? Negatieve stemmen kunnen eigenlijk ook een positieve boodschap in zich hebben en je moet er zien achter te komen wat dat is.

Herstel
Vervolgens worden in het boek veel op herstel gerichte hulpmiddelen bij stemmen horen besproken. Zoals de WRAP (welness recovery action plan), signaleringsplan, crisiskaart en de Maastrichtse methode (een vragenlijst waarbij een construct wordt gemaakt om te kijken wat het verband is tussen stemmen horen en trauma’s). Ook wordt tegenwoordig traumabehandeling toegepast bij stemmenhoorders. Vroeger was dat taboe, omdat men dacht dat stemmenhoorders er zware terugvallen door zouden krijgen, maar nu niet meer. Zo is er EMDR en op traumagerichte cognitieve gedragstherapie.

Ook andere hulp- en behandelmethodes worden behandeld naast medicatie. Zo werkt clozapine ook op andere receptoren dan alleen de dopamine (stemmen horen zou voortkomen uit een te veel aan dopamine) en leidt daardoor tot goede resultaten. Erica Irene van den Akker die veel deed voor de stichting Weerklank (een vooruitstrevende stemmenhoorbeweging, die ook in het boek ter sprake komt) vergeleek het slikken van medicatie met het doen van een kurk op de fles, terwijl de druk in de fles steeds oploopt, waardoor de fles uiteindelijk toch explodeert. Wist je trouwens dat je door het gebruik van bètablokkers (voor je hart) ook stemmen kunt krijgen?

Mensenrechten
Verder wordt er in het boek ingegaan op ervaringsdeskundigheid, de-stigmatisering en emancipatie. Het is Robins hoop dat er bij behandeling van stemmen horen veel meer gekeken wordt naar mensenrechten en dat dwangbehandeling uiteindelijk zal verdwijnen. Soteria is al zo’n beweging waarbij geen dwang wordt toegepast en ook bij open dialogue wordt weinig medicatie gebruikt. Want medicatie kan helpend zijn, maar heeft grote gevolgen voor de lichamelijke gezondheid.

Op het eind van het boek wordt ingegaan op de rol van je naasten bij herstel en de triade (de driehoek van cliënt, hulpverlener en naasten) en wordt ingegaan op de mogelijkheden die het steunpunt stemmen horen biedt. Het boek biedt veel handvatten, is positief en opbouwend en toegankelijk geschreven. Alleen worden er niet veel ervaringsverhalen in aangehaald, maar staan wel bronnen genoemd, waar je die ervaringsverhalen wel kunt lezen of krijgen. Leren omgaan met stemmen horen is zeer aanbevelingswaardig en empowerend voor stemmenhoorders en iedereen die met stemmenhoorders te maken heeft, professioneel en niet professioneel. Lezen dus!

Leren Omgaan met Stemmen Horen, Een op herstel en emancipatie gerichte benadering, Robin Timmers, uitgeverij Tobi Vroegh, Bureau Herstel/RIBW Nijmegen & Rivierenland, Steunpunt Stemmen horen ISBN 9789078761679, euro 17,50

De wolken zijn weer opgetrokken

Er is geen directe aanleiding voor. Ik heb niets aan de medicatie voor mijn psyche veranderd. Wel heb ik andere betablokkers gekregen. Dat is misschien de reden. Want deze betablokkers hebben niet als bijwerking dat je er down van wordt. En verder .. de zon schijnt weer vaker .. dus dat helpt ook. Ik krijg complimentjes van mijn hulpverleners dat ik weer actiever ben en dingen onderneem en morgen heb ik een eerste gesprek met een jobcoach om mij te orienteren op vrijwilligerswerk of wat anders. Ik dacht wel wat meer structuur te kunnen gebruiken.

Eigenlijk gaat het nu best goed en ben ik toch wel weer steeds dingen aan het doen, ook al heb ik niet zoveel vast werk op vaste tijden. Naast het schrijven van de weekagenda voor de instelling waar ik behandeld word, ga ik nu ook hun website beheren. Vorige week heeft Ajay me de site even laten zien en het lijkt allemaal niet zo ingewikkeld. Niet ingewikkelder dan mijn eigen sites in ieder geval. Dat geeft je best wel een boost, als je opeens webbeheerder bent. Dat klinkt goed toch!Ook al is het misschien maar werk voor een uurtje, of twee uurtjes in de week. Wel heeft de vrijwilligerscoordinator er op aangedrongen, dat als ik dat webbeheer doe, dat ik dan wat vaker op de communicatiegroepvergadering hoor te komen. Deze vergadering is inmiddels verminderd van 1x per week naar 1x per twee weken. Dus dat moet haalbaar zijn.

Verder ga ik woensdag even mijn gezicht laten zien op een vergadering van de wereldwinkel. Ik wil daar toch wel weer, als de periode van op non actief gesteld zijn voorbij is, weer wat gaan doen af en toe. Mijn collega mist me en hoopt ook dat ik weer terug kom. Bovendien werkt er nu ook een vriend van me bij de wereldwinkel. Die kwam door mij op het idee. Wat ook leuk is.

Voor mijn ouders is het ook fijn dat het weer wat beter met me gaat. Die hadden het er best zwaar mee, dat het zo n tijd niet goed ging. Ik durf geen garanties te geven. Want het is de afgelopen tijd al vaker een maand wel goed gegaan, maar daarna ging het steeds weer fout. Maar je moet nooit wanhopen.

Verder probeer ik nu mager te eten .. want de volgende ellende kondigt zich al weer aan en dat is een verhoogde suiker. Ik heb ook flink wat overgewicht. Dus ik moet afvallen. Ik vind het wel vaag, want mijn vader, die dertig jaar ouder is dan ik, is direct naar een dietist doorverwezen bij hoge suiker en mijn huisarts laat het allemaal in het midden en doet er vaag over. Ze zegt wel dat ik moet afvallen, maar verwijst nou niet direct door naar een dietist. Maar goed ik weet wel wat ik moet doen. En het is moeilijk, want er zijn overal verleidingen. Bijvoorbeeld bij de Brouwerij, waar ik loop, stond vroeger veel fruit op tafel en nu hebben ze alleen maar om de haverklap taart vanwege de een of andere verjaardag en koekjes .. Ik ga snel maar met de vrijwilligers coordinatoren overleggen, wat er met het fruit is gebeurd en of dat niet terug kan komen. In ieder geval heb ik er vanavond heerlijke vegetarische shoarma gegeten met doperwtjes, paprika en tomaat en een mager yoghurt sausje en een stuk meloen toe. Laatst was er al een lichte erwtensoep en vanmiddag heerlijke salade met sinasappel en appelstukjes. Dus het gaat niet helemaal fout daar .. maar dat fruit terug op tafel is wel een speerpunt voor mij.

Ook is m n dag nacht ritme ook weer meer op orde. Wat ook al goed doet. Wat wel jammer is, is dat een kennismakingscursus ervaringswerk, die ik gratis zou mogen doen via team Ed niet doorgaat, omdat ze mijn plek nodig hebben voor een persoon uit hun eigen organisatie .. dus ben ik een beetje blij gemaakt met een dode mus .. tja, shit happens. Maar eens even met die jobcoach dingen gaan afstellen. Het nadeel van ervaringswerk is, dat er een onwrikbaar plafond is van wat je kan verdienen, je komt daar nooit bovenuit. Bovendien zijn de meningen er verdeeld over. De ene zegt, je hebt toch genoeg aan je eigen shit, begin er niet aan. De ander zegt dat het werken met de shit van anderen juist voor afleiding zorgt van je eigen shit en dat het dus wel heilzaam kan werken. Een orientatie kan nooit kwaad natuurlijk. En ik ben nog al een mensen mens en ervaringswerk doen is wellicht interessanter dan het callcenter werk dat ik zeven jaar gedaan heb.

Grappig trouwens. Ik had mijn Curriculum op monsterboard geupdate, omdat monsterboard dreigde anders mijn C.V. ofline te halen en na het updaten kreeg ik meteen een aanbieding van Nuon om telefonische verkoop voor ze te gaan doen. Niet dat ik daar meteen om sta te springen. Na zeven jaar callcenter werk, wil ik wel eens wat anders, maar toch leuk dat ze me vragen.

Er is overal te kort aan personeel. In de bouw komen ze niet rond, horeca personeel op Texel is er te weinig en in de zorg dreigen instellingen te sluiten omdat ze te weinig personeel hebben. Het lijkt er dus op dat er krapte is en dat werknemers dus weer meer eisen kunnen gaan stellen. Wat wel positief is. Misschien speelt de vergrijzing ook mee. Alhoewel ik ook verhalen hoor dat de bevolking groeit. In ieder geval een goede tijd om weer wat actiever te worden en de psychische ellende hopelijk in ieder geval voor even achter me te laten.

Turbulente tijd

Ik heb een aardig turbulente tijd achter de rug. Laten we het zomaar zeggen. Het begon er al mee toen ik na een jaar lang met ups and downs geleefd te hebben andere medicijnen kreeg voorgeschreven, die niet werkten, waardoor ik er maar voor koos ze dan maar niet meer te slikken, wat leidde tot een korte opname, waarbij ik weer werd ingesteld op mijn oude medicatie en dan een hogere dosering.

Na een botte afwijzing door een dame waarmee ik het naar mijn opvatting eigenlijk een aantal keer heel gezellig had gehad volgde een periode van zelftwijfel en bedomptheid. Ondanks de verhoogde dosis oude medicatie werd ik zo nu en dan zo gek als een deur en was het zo af en toe een echte kermis in mijn hoofd. Verlagen van de medicatie durf ik ook niet meer. Want toen ik die dosering 1 mg probeerde te verminderen ging het ook al niet goed. Fijn hoor. Zit je opgescheept met medicijnen die eigenlijk helemaal niet doen wat ze moeten doen – je wordt desondanks toch gek – maar blijkbaar zijn die pillen ook weer zo gemaakt, dat als je er minder van neemt, dat je dan ook gek wordt. Ik hoop dat er een taperingstrip bestaat voor dit middel en dat ik op den duur dus verantwoord toch een beetje kan minderen.

Plotseling ging het trouwens een stuk beter met mij. Niks geen stemmetjes meer en lekker de wind eronder. Ik stond weer hier en daar gedichten voor te dragen en zat op een heuze kunstmarkt met mijn werk. Wel weer een opmerking gekregen dat mijn poezie toegankelijk is. Misschien kan je dat wel als compliment opvatten, maar het bracht bij mij weer twijfel of ik in al die jaren eigenlijk wel iets fatsoenlijks had geschreven qua teksten. Mijn ex reageerde al eerder op mijn kunstwerken, dat ik eigenlijk toch meer een schrijver was .. tsja .. middelmatige kunstenaar, middelmatig schrijvertje .. waar ben ik eigenlijk dan wel goed in?

Maar goed .. hoe kwam het nou dat het opeens beter met me ging? Aan m n medicatie had ik niks veranderd en ik slik al sinds begin van het jaar hetzelfde, dus daar moet het niet aan liggen. Blijkbaar komt de vallende gekte toch met golven en gaat het vanzelf op een gegeven moment weer over. Al te veel twijfel is niet goed voor een mens en zijn psyche .. dus maar een beetje de wind eronder proberen te houden en de kracht hebben om positief te blijven. Always look at the bride site of life zeg maar.

Van het weekend hoorde ik plotseling toch weer stemmetjes. Ik schrok er erg van en dacht ooh mijn god, begint het circus nou weer, maar gelukkig zette het niet door. Was je de dag ervoor erg druk dan, opperde mijn zus? Nee, juist niet, ik had die dag juist veel in bed gelegen. Pfff .. te veel prikkels, te weinig prikkels, allemaal niet goed, je moet het passende midden houden en een goed balans zien te vinden tussen veel en weinig. Terwijl, als ik een drukke dag heb ik me super geweldig voel, maar je hebt nu eenmaal ook je rustmomenten nodig. Het blijft een hele zoektocht. Zal wel voor iedereen gelden.

Las op internet weer over de bijwerkingen van anti psychotica. Onder andere dat je er lethargisch door kunt worden. Bij mij is al jaren het probleem dat ik thuis moeilijk tot dingen kom. En dat kan dus heel goed door de medicatie komen. Medicatie die niet goed werkt, maar waar je ook gek van wordt als je er dus minder van neemt. Lekker hoor. Dat was het voordeel van dat andere middel dat ik sinds eind vorig jaar aan het uitproberen was, dat je daar niet zo lethargisch van wordt, maar goed die pil werkte dus helemaal niet voor mij.

Ik tel maar mijn zegeningen. En als ik thuis toch een klein hoofdstukje uit een boek gelezen heb, dan klop ik mezelf op de borst. Goed zo jongen. Ik moet nog een recensie schrijven en een interview met een dichtersfamilie voorbereiden. Alles op z n tijd. Misschien maar eens naar The living museum in Bennebroek gaan. Want als ik buiten de deur ben, dan lukt het lezen van die bundel in ieder geval beter dan thuis. Je kan ook in de bieb gaan zitten. Heb ik me ook al honderd keer voorgenomen. Ondertussen heb ik me voor een creatieve cursus opgegeven en voor de cursus werken met eigen ervaring. Maar ook daar brak de twijfel weer uit. Wil ik dat wel, heb ik er wel zin in? De eerste cursusdag van de wmee liep al mis. Na een frisse douche en scheerbeurt dook ik gewoon mijn bed weer in. Ik mailde een kwartier van te voren de cursusleider dat het nog even niet lukte vandaag.

Volgende week een frisse start. Mijn ouders reageerden ook al geirriteerd. Soms moet je gewoon dingen doen en de koe bij de hoorns vatten inplaats van maar weer toegeven aan je gevoel van wil niet. Maar ja dat gevoel. Is dat niet richtinggevend? En geeft dat niet aan wat je echt nodig hebt? Dat zogenaamde vingerspitzen gevoel. Nou ja laten we maar hopen dat de somberheid en stemmetjes nu even weg blijven en hatzeklats gewoon woensdag naar die creatieve cursus gaan. Van van de bank naar je bed hobbelen ga je je immers ook niet beter voelen. Keep up the spirit. Yes we can. Alhoewel ik aan die Amerikaanse stelligheid soms ook erg moet twijfelen.

Grenzen stellen

Nu heb ik weer een vriendin, die eigenlijk deuren en kozijnen schildert en het leuk vindt om voor de buis voor een serie te hangen, maar die zich opwerpt als jobcoach, sportcoach etcetera. Ik moet langzamer eten, stoppen met roken, want ik wil toch niet als een kasplantje achter de geraniums belanden, vijf keer per week sporten en salade eten in plaats van zoutjes en een baan zoeken. Mijn mond valt ervan open en de laatste keer ben ik zowat gillend bij haar weggerend. Heb ik gevraagd om een coach? Ik wil gewoon een vriendin om gezellig mee te keuvelen en een stukje te wandelen. Maar als we gaan wandelen moet zij weer perse allemaal sportoefeningen met me doen. Ik wil gewoon een stukje wandelen! En meer niet. Het zal allemaal wel goed bedoeld zijn, maar ik heb er niet om gevraagd. Bovendien komt ze met niets nieuws, maar dingen die ik al honderd keer gehoord heb en die ik dondersgoed zelf weet. Ja, maar ik doe het niet. Nou goed. Moet ik lekker zelf weten. Laat me met rust! Ik ben goed zoals ik ben. Klaar.

Het is net als de schoonmakers die ik heb gehad en die zich dan als binnenhuis architect ontpoppen. Ja, ik moet feng sui doen en mijn huis moet leger. Als ik maar 1 beeld heb staan, dan komt dat toch veel beter uit. Donder op! Ik vraag je om schoon te maken en niet om interieur advies. Ik ben blij met m n huis zoals dat is. Dat is ook een reden waarom ik geen persoons gebonden budget wil om schoonmaakster W elke week over de vloer te hebben. Want W is ook zo n typje die niet alleen goed kan schoonmaken, maar die gewoon je hele huis overneemt. En ik weet zeker als W elke week over de vloer komt hier, dan woon ik over drie maanden niet meer in mijn huis maar in Ws huis. Dan wordt mijn huis zoals W het wil en niet zoals ik het wil. Moe word je ervan.

Ik wil altijd maar pleasen en kan niet goed mijn grenzen aangeven. Dus dan walsen mensen over je heen. Net zoals vriend H het gisteren niet kon laten van een tabakblik een kroontje te knippen – hij heeft een hobby met kroontjes en medailles namelijk – en een kroontje op mijn boedha te zetten met een servetje eronder. Als je H zijn gang laat gaan staat mijn hele huis over een half jaar vol met kroontjes en medailles. Op elke plek waar H. komt zijn er wel kroontjes terug te vinden namelijk. Vreselijk. Je moet altijd maar je grenzen aan geven. Waarom gaan mensen daar altijd over heen. Kan H. niet begrijpen dat ik zijn hobbie niet deel. En het helemaal niet nodig vind dat er een kroontje op mijn boedha komt.

Mensen hebben altijd zoiets van wat goed is voor mij, is ook goed voor een ander. Wat helemaal niet klopt natuurlijk. Net als vriendin J. Die met oud en nieuw met een fles champagne bij mij op de stoep stond en vervolgens toen ik te dicht bij kwam mij keihard afwees en de deur dichtgooide. Ja, ze wilde alleen maar helpen. Ik had gvd helemaal niet om hulp gevraagd! En heb bovendien al hulpverleners genoeg. Gek word je ervan.

Fijn dat vriendin H. na een psychose geen medicijnen meer gebruikt en gewoon full time werkt. Natuurlijk, ik ben super trots op haar, dat ze dat kan. Maar moet ik dat dan ook? In de vaart der volkeren mee. Ik ben heel tevreden met mijn leven zoals het is. Bovendien gaat het nu pas een paar weken redelijk met me en heb ik daarvoor twee jaar in een achtbaan gezeten van dan ging het weer even goed en vervolgens ging het weer slecht. Waardoor trouwens mijn hele leven onder druk kwam te staan. Want de samenleving is niet ingericht op mensen die worstelen. Je mag wel een half jaartje ziek zijn, maar daarna moet je gewoon weer normaal doen. Als het langer duurt willen ze toch wel van je af en word je in de hoek gegooid. Je bent een blok aan het been. Etcetera.

Ook een bestuursfunctie die ik had, stond onder druk, want jaaa, je bent de hele tijd ziek. Alsof je er wat aan kan doen dat je worstelt. Van vriendin H. moet ik eens gaan nadenken over wat ik nu nog wil met m’n leven. Terwijl ik al genoeg zinvolle bezigheden heb en helemaal niet het gevoel heb dat ik het rigoreus over een andere boeg moet gaan gooien. Want wat goed is voor haar, een full time baan, is natuuuuuurlijk ook goed voor mij. Want zo werkt het. Is het niet kort door de bocht en is niet ieder mens anders?

Ik zou graag willen dat mensen mij een beetje accepteren zoals ik ben, mij in mijn waarde laten, mij genoeg vinden zoals ik ben. Zoals buurvrouw. M. die apetrots op me is dat ik toch al die dingen doe ondanks mijn handicap. Die gewoon blij met me is zoals ik ben. Dank je buurvrouw M. Al zit je de hele dag op je reet op de bank, oppert buurvrouw M. dan ben je nog de moeite waard en nog een speciaal mens. Mooie opmerking, daar zouden veel mensen nog wat van kunnen leren. In dit tijdssegment van racen en rennen en dan oeps opeens is je leven voorbij en wat heb je dan gedaan? Ai ai. Hulde aan buurvrouw M. Dus mag ik gewoon mezelf zijn? En mijn huis gewoon mijn huis blijven? Zoals ik het wil en leuk vind. Dank u wel voor het begrip.

Ups and downs

Ik had een maand lang geen last van stemmetjes, geen momentje, niks en ik was haast in jubelstemming gekomen. Het gaat goed! Tot dat ik vorige week donderdag naar Herman van Veen in Carre zou gaan met mijn moeder en een vriendin. Toen ging het weer mis. Mijn moeder in tranen, want die had zich er zo op verheugd. Ze nam mijn vader maar mee in mijn plaats. Die vriendin van mij was, vertelde ma later, best wel op haar telefoontje bezig tijdens het concert. Later kreeg ik ook van die vriendin 2 filmpjes van het concert, zodat ik er toch een beetje bij was. Mijn moeder had zo met mij te doen, dat ik er niet bij kon zijn, dat ze me de nieuwste cd van Herman cadeau deed. Zo lief!

Dus nu is het weer modderen geblazen. Soms lig ik dagen in bed. Terwijl ik weet dat dat niet goed is en dat je dat juist niet moet doen. Maar als het slecht gaat, wil je soms niet anders, dan je afsluiten van de wereld en een dekentje over je hoofd trekken. Soms knap ik even op en gaat het even beter. Vanmiddag na de wasopruimen en wasjes draaien ging het toch wel weer beter. Dingen doen dus! Maar ik heb niet veel om handen en als ik maar alleen thuis zit, heb ik de neiging om maar in bed te kruipen, ook als ik geen last van stemmetjes heb. Fout natuurlijk.

En vrijdagmiddag knapte ik op eens wel weer op. Zodat ik toch nog mee kon naar een mooi Russisch orthodox kerstkoor in de kapel van het OLVG. Het concert duurde maar een uurtje, maar was erg mooi en daarna nog een kop koffie gedronken in het bedrijfsrestaurant van het ziekenhuis. Het gaat dus erg wisselend. Met Herman riep die vriendin al van ja kom nou gewoon, je moet afleiding zoeken, als je aan die stemmen toegeeft, doe je straks helemaal niks meer. Nou ik zag me zelf al psychotisch in een vol Carre zitten, leek me niet zo handig. Herman dus gemist. Maar wel al twee kerstconcertjes meegemaakt. Vorige week zaterdag nog naar een stemmig koor met een zeer afwisselend repertoir. Latijn, Nederlands, Russisch, van zangers en zangeressen die strijden tegen kanker en hun geliefden. En diezelfde avond naar een Rock en roll feest in de Cruise Inn geweest. Leuke bands en lekker gedanst met de buuf. Kwart voor drie waren we weer thuis. Het was wel even een tientje heen en een tientje terug met de taxi om even de brug overgezet te worden, want zo ver weg was het niet. Maar de buuf zag het niet zitten in kokerrok naar de bus te lopen in de kou en fietsen ging al helemaal niet met zo n rok. Ach je wel eens luxe met de taxi. Dat doe ik normaal nooit. Dus niet alleen maar kommer en kwel. Maar ook nog leuke feestdagen dingetjes.

Ik hoop maar dat tweede kerstdag mijn dinertjes met de buuf en een vriend niet door de stemmetjes in de war geschopt wordt. En de dag van kerstavond gaan wij met de hele familie s ochtends naar het kerstcircus op het Malieveld in Den Haag om daarna bij paps en mams cadeautjes voor elkaar te doen en samen te eten. Eerste kerstdag blijf ik bij mijn ouders en gaat m n zus naar haar schoonfamilie. Oud en nieuw ga ik ook vieren met de buuf en dezelfde vriend. S Middags al met een andere vriendin samen oliebollen en flapjes bakken. De olie staat hier al en ook nog een pak appelflapmix van vorig jaar, toen ik geen zin had in bakken, die nog goed is .. de oliebollenmix bleek echter niet een jaar lang goed te blijven. Nieuwsjaarsdag is het altijd traditie om met een paar bollies/flapjes naar mijn ouders te gaan om gelukkig nieuwjaar te wensen. Vroeger ging de hele familie naar oma … maar in 2018 zou zij honderd worden en dat heeft ze niet gehaald hoor. Verder ga ik woensdag nog bij een vriend eten, deo volente, is er nog een kerstborrel @ de Brouwerij en ga ik naar een jubileum concert van K’s choice / Sarah Bettens in Paradiso. Al met al veel leuke dingen rond de feestdagen. Als het wil tenminste .. als het wil.

Morgen komen mijn ouders even langs en mijn maatje Tess. S Avonds ga ik misschien nog even naar het filosofiegroepje, alhoewel ik me met die vallende gekte echt niet tot lezen heb kunnen zetten. Ik noem het altijd maar de vallende gekte. Gisteren op het laatste moment een dichterspodium afgezegd, vanwege de vallende gekte. Daar was men daar niet zo blij mee en dat leverde bij mijn collega, ook radio Signaal collega een hoop stress op. Maar ze had wel hulp gelukkig. Dus soms gaat t niet, soms gaat t wel. Op zich word ik er wel mistroostig van dat het nu al twee en een half jaar met ups en downs gaat. Misschien heb ik te weinig om handen en gaat het daarom niet structureel beter? Misschien moet ik me er maar naar voegen dat het zo gaat. Maar er worden gewoon dingen uit mijn handen getrokken, omdat ik te labiel ben. Zo ben ik bij het Diepwater min of meer op non actief gezet voorlopig en daar word je ook niet blij van. Maar genieten van de goede dagen dan maar. Iedereen alvast een fijne kerst! Volgende week kun je luisteren, als het gaat ten minste, naar mijn jaaroverzicht. En eet niet tot je buikpijn hebt he, van het weekend. Veel plezier allemaal. En als je er een hekel aan hebt .. het is zo weer voorbij gelukkig.

Trauma of grijze cellen

In psychiatrie land zijn er twee kampen, die nog al met elkaar in de clinch liggen. Het eerste kamp is zeg maar het Dick Zwaap hersenpan kamp, dat betoogt, dat psychische ingewikkeldheden voortkomen aan defectjes in de grijze massa. Het tweede kamp betoogt dat psychische ingewikkeldheden door trauma s komen. Psychiaters, zoals Marius Romme kijken er zo naar.

Een SPV student van de Hogeschool van Amsterdam zei het weer als volgt: wat is er tegen als je er een pilletje ingooit en de klacht gaat daardoor over? Nou, dat het symptoom bestrijding is en dat het niets oplost. Waar trauma verwerking misschien wel iets oplost. Nu ben ik zelf laatst met het stemmen interview van Romme aan de gang gegaan in een college. De twee andere ervaringsdeskundigen die aan het college meewerkten hadden duidelijk een trauma in het verleden, waarop hun klachten zeg maar te herleiden waren. Bij mij is het allemaal wat vager. Ik kan niet 1 duidelijk trauma aanwijzen in het verleden. Nu is het probleem met het stemmeninterview van Romme, dat als dit vaag bij je is, dat dan ook de uitkomst van het construct, zeg maar de analyse van je interview, vaag wordt. Bij mij kwam er dus van alles uit. Het kon dit zijn, maar ook dat en ook dat etcetera. Dus schoot ik er niet zo heel veel mee op.

Ik was zelf nog al voorstander van het trauma kamp in de psychiatrie, maar opeens ging ik aan mezelf twijfelen. Ik dacht ja trauma trauma .. natuurlijk als je gaat graven vind je altijd wel wat. Want het leven bestaat nu eenmaal uit leuke en minder leuke ervaringen .. maar ja .. los je daar wel wat mee op? Natuurlijk speelt ook je gevoeligheid een rol bij je kwetsbaarheid voor psychische ingewikkeldheden. Als je hsp hebt, ben je natuurlijk veel vatbaarder voor negatieve invloeden, dan wanneer je zelf een botte lomperik bent.

Na mijn college stemmeninterview heb ik ook nog bezoek gehad van een ervaringswerker. Zij betoogde dat mijn stemmen een boodschap voor mij hebben en dat ik er achter moet komen wat die boodschap is. Het heeft dus geen zin te ageren tegen de stemmetjes, maar je moet juist goed naar ze luisteren, vriendelijk voor ze zijn en met ze in gesprek gaan om erachter te komen wat ze nu met je willen, welke boodschap ze voor je hebben. Ik nam me dus voor de stemmetjes waar ik weer last van had, want ik was een maand daarvoor door een lompe botterik getriggerd, overdag te negeren, maar s avonds een half uurtje met ze te gaan praten. Dus een half uurtje spreek uur voor ze te houden per dag. Dat hield ik vier dagen vol. Ik had er helemaal geen zin in om een half uur voor ze uit te trekken per dag. Vond het heel vermoeiend. En had de indruk dat ze zich toch alleen op een negatieve manier over me konden uitlaten en er niet toe in staat waren om hun wensen in positieve actie taal uit te drukken, om het maar eens in de taal van de geweldloze communicatie te zeggen. Was het misschien niet beter ze gewoon helemaal te negeren en er geen aandacht meer aan te schenken.

Inmiddels heb ik mijn medicatie wat verhoogd, wat ik niet wilde, maar goed, ik werd er een beetje tureluurs van .. vandaar, en inmiddels merk ik dat mijn klachten wel weer iets afnemen in hevigheid. Opeens vraag ik me af of de hersenpan kamp manier niet toch het handigst is, gewoon een pilletje erin gooien en dan heb je weinig last meer .. Nadeel van die pilletjes is, dat je er misschien wel vijftien jaar eerder door dood gaat. Moet ik dus echt aan het werk? Aan het werk met m n klachten .. emdr weet ik veel .. in analyse wat dan ook .. of negeer ik het, gooi ik er gewoon een drugsje tegen aan en ga ik gewoon door met mijn leven .. moeilijk moeilijk. Ik heb het al eerder in dit radio programma gezegd .. Een drugsje erin gooien is alsof je een stop op de fles doet, terwijl de druk in de fles oploopt en de fles uiteindelijk toch wel uit elkaar spat .. Mijn eerste psychose kreeg ik trouwens pas een tijd nadat ik in behandeling was gekomen en een tijd nadat ik mijn pillen had gekregen .. Toen ik zeg maar gek rond liep, was ik alleen maar rand psychotisch. Doet de therapie, de neurologische psychiatrie, dus eigenlijk meer kwaad dan goed?? Dat kun je je afvragen.

Nu heeft een kennis van me pas geleden een analyse gemaakt van mijn klachten. Ik zou met mijn ouders en vriendin in een familie opstelling zitten, waarin er van mij verlangd en gevraagd wordt, al bedoelen ze het goed, dat ik me als een klein kind gedraag, dat zorg nodig heeft. Natuurlijk ben ik allang dat kind niet meer en ben ik een grote volwassen man die prima z’n eigen boontjes kan doppen. Omdat ik vast zit in die oude familie opstelling hoor ik dus stemmen die me ook klein willen houden. Advies van de kennis: doe gewoon je dingen, manifesteer je in de wereld en gedraag je als de grote onafhankelijke man die je bent. Misschien gaan dan de klachten wel van zelf weg .. Wie weet! Trauma of grijze cellen ..

Deze column werd in februari uitgesproken op radio Signaal, stadsfm op Salto en verschijnt in Deviant.